Wat zakelijk krediet kost naast de rente: alle bijkomende posten op een rij

Het rentepercentage dat een vergelijker toont, is zelden het hele verhaal. Naast de rente betaal je bij de meeste verstrekkers een of meer eenmalige of terugkerende posten: afsluit- of behandelkosten, een bereidstellingsprovisie, een garantieprovisie bij een BMKB-krediet, boeterente bij vervroegd aflossen en kosten als je te laat betaalt. Samen bepalen die posten geregeld meer dan het verschil tussen twee aanbieders die op rente maar een half procent uit elkaar liggen.

Wie alleen het percentage vergelijkt, vergelijkt een kaal tarief met een tarief plus een stapel toeslagen. Dit artikel zet alle posten op een rij, rekent een lening van 50.000 euro door met en zonder die posten, en geeft een concrete vragenlijst voor de offerte. De actuele tarieven van de aanbieders die hun prijs wel publiceren, staan op de pagina actuele rentes en tarieven.

De vijf posten naast de rente

Afsluit- en behandelkosten

De meest voorkomende eenmalige post. De hoogte verschilt sterk per aanbieder, en het maakt uit of er een vast bedrag of een percentage wordt gerekend.

New10 rekent voor de zakelijke lening een vaste staffel: 250 euro tot 50.000 euro, 550 euro tussen 50.000 en 100.000 euro, 850 euro vanaf 100.000 euro en 1.500 euro vanaf 250.000 euro. Op een lening van 40.000 euro is dat een bescheiden 0,6 procent. Qredits rekent behandelkosten die oplopen van 375 euro bij kleine bedragen tot 850 euro, en 1,5 procent van het leenbedrag boven 50.000 euro. Een aanbieder als CapitalBox hanteert een afsluitprovisie van maximaal 2,95 procent. Qeld rekent juist helemaal geen opstart- of afsluitkosten.

De les: een vaste staffel van 250 euro is iets heel anders dan 2,95 procent. Reken de afsluitkosten daarom altijd om naar een percentage van het leenbedrag voordat je twee offertes naast elkaar legt.

Bereidstellingsprovisie en lijnkosten

Bij een doorlopende kredietlijn of rekening-courant betaal je voor het beschikbaar houden van de limiet, ook als je niets opneemt. Dit is de bereidstellingsprovisie, soms lijnkosten of servicekosten genoemd. De kredietlijn van Finom kost bijvoorbeeld 1 euro per dag aan onderhoud, op het duurdere Smart-plan 50 cent. Dat is zo'n 365 euro per jaar, ongeacht of je de lijn gebruikt.

Ook het losse zakelijke krediet van New10 kent zo'n post bovenop de variabele rente van 4,6 tot 6,4 procent: minimaal 0,2 procent servicekosten per maand over de hele kredietlimiet, plus een verplichte maandelijkse aflossing van minimaal 1,5 procent. Bij een kredietlijn is die bereidstellingsprovisie vaak de bepalende post, niet de rente. Zie ook doorlopend krediet: 6 risico's die ondernemers onderschatten.

Garantieprovisie bij BMKB

Sluit je een krediet met overheidsborgstelling (BMKB), dan is de financier bij het afsluiten van het borgstellingskrediet een eenmalige garantieprovisie verschuldigd, en die rekent hij aan jou door. De provisie is een percentage van het BMKB-krediet en loopt op met de looptijd: volgens RVO 3,90 procent tot en met 8 kwartalen, 4,25 procent bij 9 tot en met 24 kwartalen en 5,85 procent bij 25 tot en met 48 kwartalen. Voor innovatieve kredieten met een S&O-verklaring liggen die tarieven hoger, op 5,55, 6,10 en 8,35 procent.

Wat dat kost, hangt af van hoe groot het BMKB-deel van je financiering is. Bij een kredietbehoefte tot 333.333 euro kun je volgens RVO driekwart van de financiering met een BMKB-krediet invullen; daarboven ligt de grens op maximaal de helft. Heb je 50.000 euro nodig en is 37.500 euro daarvan BMKB-krediet, dan is de garantieprovisie eenmalig 1.463 euro bij een korte looptijd en 2.194 euro bij de langste staffel. Reken die post apart mee: hij zit niet in het rentepercentage.

Voor verduurzaming bestaat een aparte variant, BMKB-Groen, met eigen tarieven: 2 procent tot en met 24 kwartalen en 3 procent bij 25 tot en met 48 kwartalen. Meng die niet met de reguliere staffel.

Boeterente bij vervroegd aflossen

Of je kunt aflossen wanneer je wilt en wat dat kost, verschilt per verstrekker en kan een aanbieding in een keer oninteressant maken. New10 en Qeld rekenen geen kosten bij vervroegd aflossen. Qredits staat het gedeeltelijk toe: na het eerste jaar mag je jaarlijks 10 procent van de hoofdsom boetevrij aflossen bij het microkrediet en sociaal krediet, en 5 procent bij het mkb-krediet en de bedrijfshypotheek; voor alles daarboven geldt een vergoeding. Bij een lening met een vaste rente rekenen banken doorgaans een vergoeding voor het renteverlies: het verschil tussen jouw rente en de actuele rente over de resterende rentevaste periode. Vraag altijd op hoe die vergoeding wordt berekend en of er een boetevrije ruimte is; die twee bepalen samen wat vervroegd aflossen je kost. Wil je weten wat dat concreet betekent, dan rekent de boeterente-berekening het voor je uit. Dezelfde afweging komt terug bij zakelijk krediet oversluiten.

Kosten bij te laat betalen

Betaal je een termijn te laat, dan komen er kosten bovenop die geen enkele vergelijker in het rentepercentage verwerkt. Qeld publiceert dit expliciet in de prijslijst: 20 euro bij te late betaling, 2,5 procent rente over de achterstand, 5 euro voor een papieren factuur en 50 euro heractiveringskosten. Daar kunnen bij hardnekkige achterstanden incassokosten bovenop komen.

Let op hoe die incassokosten in een zakelijke relatie werken. De wettelijke staffel uit het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten en de bekende veertiendagenbrief zijn dwingend als de schuldenaar een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf (artikel 6:96 lid 5 en 6 BW). Jij bent dat als ondernemer niet. Tussen bedrijven mag contractueel van die staffel worden afgeweken, en dat gebeurt ook: de algemene voorwaarden van 1in4 noemen bijvoorbeeld 15 procent buitengerechtelijke kosten met een minimum van 150 euro. Wat je bij te laat betalen kwijt bent, staat dus in het contract, niet automatisch in de wet. Wat wel vaststaat: bij een handelstransactie is een vaste vergoeding van ten minste 40 euro zonder aanmaning verschuldigd zodra de uiterste betaaldag is verstreken (artikel 6:96 lid 4 BW), en daarvan kan niet ten nadele van de schuldeiser worden afgeweken. Een maand te laat zijn kost dus zelden alleen de rente over die maand.

Rekenvoorbeeld: 50.000 euro over 36 maanden

Een lening van 50.000 euro tegen 7 procent rente, annuïtair afgelost over 36 maanden, kost 1.544 euro per maand. In totaal betaal je 55.579 euro terug, waarvan 5.579 euro rente. Zo ziet dat eruit zonder bijkomende posten:

Het effectieve jaartarief is hier de rente die je nodig zou hebben op het daadwerkelijk ontvangen bedrag om op dezelfde maandlast van 1.544 euro uit te komen. Twee procent afsluitkosten die van de uitbetaling af gaat tilt een nominale 7 procent dus naar ruim 8 procent, en drie procent naar ruim 9 procent. Dat is meer dan het verschil tussen twee aanbieders die een half procent in rente schelen.

De berekening is een benadering, omdat het effectieve jaarkostenpercentage (JKP) ook afhangt van het moment waarop je de kosten betaalt. Voor je eigen bedrag rekent de effectieve-rentecalculator het nauwkeurig uit, en op de pagina zakelijk krediet van 50.000 euro staan de actuele aanbieders voor dit bedrag.

Wat is onderhandelbaar en wat niet

Niet elke post staat vast. Grofweg geldt:

• Afsluit- en behandelkosten zijn bij banken en adviseurs onderhandelbaar, zeker bij grotere bedragen of als je meerdere offertes laat concurreren. Bij fintechs die met een vaste staffel of percentage werken, staat de post meestal vast.
• Boeterente of de vergoeding bij vervroegd aflossen is regelmatig onderhandelbaar, bijvoorbeeld door een lagere vergoeding af te spreken in ruil voor een langere vaste renteperiode.
• Bereidstellingsprovisie op een kredietlijn staat vrijwel vast, omdat die in de tariefkaart van de rekening of lijn is opgenomen.
• De garantieprovisie bij BMKB staat vast: het tarief volgt de staffel van RVO en is bij geen enkele financier onderhandelbaar.
• De kosten bij te laat betalen zijn dat juist wél. Tussen bedrijven staat de hoogte van de buitengerechtelijke kosten in het contract, niet dwingend in de wet, dus die post kun je vóór ondertekening ter discussie stellen. Alleen de vaste vergoeding van ten minste 40 euro bij een handelstransactie ligt vast.

Onderhandelen loont het meest op de posten die als percentage van het bedrag worden berekend, omdat daar het absolute verschil het grootst is.

Vragenlijst voor de offerte

Vraag deze posten uit voordat je tekent, en zet de antwoorden naast elkaar:

1. Wat is het jaarlijks kostenpercentage (JKP) van deze lening, inclusief alle kosten?
2. Welke eenmalige kosten reken je: afsluit-, behandel- of dossierkosten, als vast bedrag of als percentage van het leenbedrag?
3. Geldt er een bereidstellingsprovisie of lijnkosten, en hoeveel is dat per maand of per jaar?
4. Wat kost vervroegd (gedeeltelijk) aflossen, en geldt er een boetevrije ruimte?
5. Welke kosten betaal ik bij te late betaling, en welke incassokosten kunnen daar bijkomen?
6. Zijn er terugkerende service- of beheerkosten bovenop de rente?

Als een aanbieder op vraag 1 geen JKP kan of wil geven, is dat op zichzelf al informatie. Vergelijk dan in elk geval het totale bedrag dat je terugbetaalt, niet de maandlast of het percentage.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen nominale en effectieve rente?

De nominale rente is het percentage dat je over de hoofdsom betaalt, zonder kosten. De effectieve rente (het jaarlijks kostenpercentage, JKP) telt ook de afsluitkosten, behandelkosten, bereidstellingsprovisie en andere verplichte posten mee. De effectieve rente is daardoor altijd gelijk aan of hoger dan de nominale rente, en het is het enige cijfer waarop je eerlijk kunt vergelijken.

Zijn afsluitkosten onderhandelbaar?

Deels. Bij banken en adviseurs is er vaak ruimte, vooral bij grotere bedragen of als je offertes laat concurreren. Bij fintechs met een vaste staffel of percentage staan de afsluitkosten meestal vast. De BMKB-garantieprovisie is bij geen enkele partij onderhandelbaar, omdat het tarief door RVO wordt vastgesteld.

Komen er ook kosten bij een kredietlijn of rekening-courant?

Ja, daar betaal je naast de rente over het opgenomen bedrag vrijwel altijd een bereidstellingsprovisie of lijnkosten voor het beschikbaar houden van de limiet, ook als je niets opneemt. Bij Finom is dat bijvoorbeeld 1 euro per dag. Bij een kredietlijn is die post vaak bepalender voor de prijs dan de rente zelf.