Zakelijk krediet zonder onderpand: waar kan het en wat kost het?

Niet elk bedrijf heeft iets om te verpanden. Een consultant, een softwarebureau of een marketingbureau heeft kennis, klanten en een agenda, maar geen bedrijfspand en geen machinepark. Toch is financiering daar goed mogelijk: een groeiende groep verstrekkers beoordeelt niet op zekerheden maar op je kasstroom. Dit artikel legt uit hoe dat werkt, wie het doet, wat je ervoor inlevert en waar je in het voorstel op moet letten.

Wat onderpand precies is

Onderpand, ook wel zekerheid of collateral, is een bezitting waarop de verstrekker een recht krijgt. Betaal je niet, dan mag hij dat bezit uitwinnen om de schuld te dekken. In de praktijk gaat het om:

• een bedrijfspand of ander onroerend goed, via hypotheekrecht
• machines, inventaris en voertuigen, via pandrecht
• voorraad
• debiteuren, dus je openstaande facturen

Belangrijk om vooraf scherp te hebben: onderpand is niet hetzelfde als een persoonlijke borgstelling. Bij onderpand staat een specifiek bezit garant, bij een borgstelling sta jij als privépersoon garant. Veel verstrekkers vragen geen onderpand maar wel een borgstelling. Daarover verderop meer, want dat is het punt waar de meeste ondernemers zich verkijken.

Waarom banken er wel om vragen

Voor een bank verlaagt zekerheid het verlies bij wanbetaling, en dat vertaalt zich direct naar de prijs en naar de kans dat je aanvraag wordt goedgekeurd. Een krediet met hypothecaire dekking is voor een bank een ander product dan een krediet zonder dekking, ook al is het bedrag gelijk. Daar komt bij dat een bank een langere looptijd aandurft als er zekerheid tegenover staat.

Het gevolg is bekend: dienstverleners, adviesbureaus en veel jonge mkb-bedrijven vallen bij de bank af, niet omdat ze slecht draaien maar omdat er niets te verpanden valt.

Hoe het wel kan: beoordelen op kasstroom

De verstrekkers die zonder onderpand werken, vervangen zekerheid door informatie. In plaats van te kijken naar wat ze kunnen uitwinnen als het misgaat, kijken ze naar hoe waarschijnlijk het is dat het misgaat.

Dat gebeurt via een koppeling met je zakelijke rekening. Je geeft eenmalig toestemming, waarna de verstrekker je transacties uitleest en daaruit afleidt hoe je omzet loopt, hoe stabiel je inkomsten binnenkomen, of er seizoenspatronen in zitten, hoe je zelf betaalt en welke andere financieringen er al lopen. Die beoordeling is grotendeels geautomatiseerd, en dat verklaart waarom een beslissing binnen een dag kan vallen waar een bank er weken over doet.

Twee getallen worden hierbij vaak verward. De koppeling geeft toegang tot je saldo plus de transacties van de laatste 90 dagen; wil een verstrekker meer historie zien, dan valt dat buiten de standaardvrijstelling. En na 180 dagen moet je opnieuw bij je bank inloggen om de koppeling te laten doorlopen. Dat is geen vervaldatum van je toestemming, maar de termijn waarna opnieuw sterke clientauthenticatie nodig is. Wat een verstrekker uit die transacties mag lezen, hoe lang de koppeling doorloopt en hoe je die weer intrekt, staat in PSD2 en je banktransacties.

Wat je ervoor inlevert

Het ontbreken van zekerheid is niet gratis. Reken op drie dingen.

Een hoger tarief. Zonder dekking loopt de verstrekker een groter verlies bij wanbetaling, en dat zit in de prijs. Hoeveel hoger is niet te zeggen, om een vervelende reden: van de online verstrekkers hieronder publiceert er geen enkele een rentepercentage op de eigen site. Qredits is de uitzondering, met 9,95 procent vaste jaarrente. Bij de rest zie je het tarief pas in je persoonlijke voorstel. Vraag daarom altijd om het jaarlijks kostenpercentage (JKP), zodat je voorstellen naast elkaar kunt leggen. Wat aanbieders wel publiceren, staat in het overzicht van rentes en tarieven.

Een kortere looptijd. Dit is de post die het vaakst wordt onderschat. Bridgefund gaat tot 36 maanden, Swishfund tot 24. Dezelfde hoofdsom over de helft van de tijd betekent grofweg een dubbele maandlast, en dat weegt in je kasstroom zwaarder dan een procent extra rente.

Strengere eisen aan je omzet en historie. Waar een bank zekerheid als vangnet gebruikt, is bij deze partijen je omzetpatroon het enige vangnet. Een onregelmatige of dalende omzet is daarom een hardere afwijzingsgrond dan bij een bank met onderpand.

Aanbieders die zonder onderpand financieren

De cijfers hieronder komen uit onze eigen aanbiedersdata en zijn de voorwaarden die de partijen zelf publiceren.

Waar deze partijen op verschillen, is niet zozeer het bedrag als wel de kostenstructuur eromheen:

• CapitalBox rekent een afsluitprovisie van maximaal 2,95 procent. Vervroegd aflossen kan kosteloos, en je kunt een maand betaalpauze aanvragen waarin je alleen rente betaalt.
• Bridgefund werkt met een vast all-in maandtarief zonder afsluit- of opnamekosten en geeft bij vervroegd aflossen naar eigen zeggen korting. Let wel op de grondslag: volgens de eigen productpagina betaal je rente over het totaalbedrag van de lening, niet over de aflopende schuld. De effectieve jaarrente ligt daardoor hoger dan het maandpercentage doet vermoeden.
• Swishfund rekent een afsluitvergoeding van 2 procent met een minimum van €650. Bij kleine bedragen weegt dat minimum zwaar: op een lening van €5.000 is dat 13 procent. Extra aflossen is bovendien pas boetevrij nadat een kwart van de looptijd voorbij is.
• Qredits is de enige in dit rijtje met een gepubliceerd tarief: 9,95 procent vaste jaarrente voor het micro- en het mkb-krediet, plus eenmalige behandelkosten van €375 tot €850, of 1,5 procent boven de €50.000. Daar staat een doorlooptijd van één tot twee weken tegenover en een persoonlijk gesprek met een adviseur. Qredits financiert ook starters.

De borgstelling is de echte kleine letter

Geen onderpand betekent zelden geen enkele zekerheid. Bij een BV is een persoonlijke borgstelling op deze bedragen gangbaar. Daarmee staat je privévermogen alsnog achter de schuld, ook al is er niets verpand.

Twee juridische punten die je moet kennen voordat je tekent. Ben je getrouwd of geregistreerd partner, dan heb je voor een borgstelling in beginsel toestemming van je partner nodig (artikel 1:88 lid 1 sub c BW). Zonder die toestemming is de borgstelling vernietigbaar, maar alleen je partner kan zich daarop beroepen (artikel 1:89 lid 1 BW). Samenwoners zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap vallen buiten die regel.

Er is een uitzondering voor de directeur-grootaandeelhouder, en die is smaller dan vaak gedacht: hij geldt alleen als je bestuurder bent van een nv of bv, je alleen of met je medebestuurders de meerderheid van de aandelen houdt, en de borgstelling gebeurt ten behoeve van de normale uitoefening van het bedrijf. Alle drie moeten opgaan. Of die laatste eis in jouw geval opgaat is een feitelijke vraag, dus ga er niet blind van uit dat je als dga nooit toestemming hoeft te vragen. Wat je precies riskeert en wat er te onderhandelen valt, staat in persoonlijke borgstelling: wat riskeer je.

Controleer dus altijd twee dingen in het voorstel: staat er een borgstelling in, en zo ja, voor welk bedrag. Een borgstelling voor de volledige hoofdsom is iets anders dan een borgstelling voor een deel ervan, en dat laatste is vaker bespreekbaar dan ondernemers denken.

Je aanvraag sterker maken

Zonder zekerheid is je kasstroom je dossier. Vier dingen die daadwerkelijk verschil maken:

Zorg dat je rekening een rustig beeld geeft. Terugboekingen, storneringen en maanden waarin je structureel rood staat wegen zwaar, juist omdat de beoordeling op die transacties draait. Vraag niet aan in de maand na een dip.

Vraag niet meer dan je nodig hebt. De maandlast wordt afgezet tegen je kasstroom. Een lager bedrag over dezelfde looptijd verhoogt je goedkeuringskans meetbaar, terwijl je met een te ruime aanvraag rente betaalt over geld dat stilstaat.

Ruim eerst je bestaande kortlopende financieringen op. Twee of drie lopende kredieten naast elkaar drukken je beschikbare kasstroom en zijn in je transacties direct zichtbaar.

Vraag bij minimaal drie partijen een voorstel op. Omdat vrijwel niemand een tarief publiceert, is vergelijken pas mogelijk als je de voorstellen hebt. Leg ze naast elkaar op JKP, op totale kosten over de looptijd en op de afsluit- of bereidstellingskosten, niet op het maandpercentage. Welke eisen elke partij precies stelt, staat op een rij in acceptatie-eisen per aanbieder, en de aanbieders zelf zet je naast elkaar op de vergelijkpagina.

Als het toch niet lukt

Wordt de aanvraag afgewezen, dan bepaalt de reden welke route nog openstaat. Bij te weinig historie is Qredits of een starterstraject vaak de volgende stap; bij een tekort aan zekerheid kan een BMKB-borgstelling via een bank dat gat deels dichten; en bij een werkkapitaalprobleem dat uit late betalers voortkomt, is factoring soms de betere oplossing dan een lening, omdat je facturen daar zelf de dekking vormen. Die routes staan op een rij in zakelijk krediet afgewezen. Heb je vooral geen recente jaarcijfers, dan is zakelijk krediet zonder jaarcijfers de nuttigere ingang.

Conclusie

Financiering zonder onderpand is in Nederland goed geregeld en bij de partijen hierboven mogelijk tot €500.000. Je betaalt daarvoor met een hoger tarief, een kortere looptijd en meestal een persoonlijke borgstelling. Omdat vrijwel geen enkele aanbieder een tarief publiceert, is er maar één manier om te weten wat je betaalt: meerdere voorstellen opvragen en ze vergelijken op JKP en op totale kosten. Begin bij het overzicht van kredietverstrekkers om te zien wie bij jouw omzet en historie past.